PRZEM紟IENIA JANA PAWx II

 

Warszawa, 13 czerwca 1999

Homilia wyg這szona podczas Mszy 安i皻ej




1. «B這gos豉wieni mi這sierni, albowiem oni mi這sierdzia dost徙i» (Mt 5, 7).

Umi這wani Bracia i Siostry!

Ze s這wami tego Chrystusowego b這gos豉wie雟twa zatrzymuj si na moim pielgrzymim szlaku po鈔鏚 was — wiernego [Ludu Bo瞠go] Warszawy. Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych tu wiernych, kap豉n闚, zakonnik闚 i siostry zakonne oraz wiernych 鈍ieckich. S這wa braterskiego pozdrowienia kieruj do ksi篹y biskup闚, zw豉szcza do ksi璠za Prymasa i [wsp馧pracuj帷ych z nim] biskup闚 pomocniczych archidiecezji warszawskiej. Pozdrawiam Pana Prezydenta [Rzeczpospolitej Polskiej], Pana Premiera, Pani Marsza貫k Senatu i Pana Marsza趾a Sejmu, przedstawicieli w豉dz pa雟twowych i samorz康owych oraz [wszystkich] zaproszonych Go軼i.

Dzi瘯uj Opatrzno軼i Bo瞠j, 瞠 dane mi jest ponownie stan望 na tym miejscu, na kt鏎ym przed dwudziestu laty, w pami皻n wigili Zes豉nia Ducha 安i皻ego, w spos鏏 szczeg鏊ny prze篡wali鄉y tajemnic Wieczernika. Wraz z Prymasem Tysi帷lecia, Kardyna貫m Stefanem Wyszy雟kim, z biskupami i licznie zgromadzonym Ludem Bo篡m stolicy zanosili鄉y wtedy gor帷e wo豉nie o dar Ducha 安i皻ego. W tamtych trudnych czasach przyzywali鄉y Jego mocy, aby rozla豉 si w sercach ludzi i obudzi豉 w nich nadziej. By這 to wo豉nie p造n帷e z wiary, 瞠 B鏬 dzia豉 i moc Ducha 安i皻ego odnawia i u鈍i璚a wszystko. By這 to b豉ganie o odnow oblicza ziemi. Tej ziemi [Niech zst徙i Duch Tw鎩 i odnowi oblicze tej ziemi. Tej ziemi]. Jak瞠 dzi nie dzi瘯owa Bogu w Tr鎩cy Jedynemu za to wszystko, co na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat odczytujemy jako Jego odpowied na tamto [nasze] wo豉nie!

Czy nie jest odpowiedzi Boga to, co w tym czasie dokona這 si w Europie i w 鈍iecie, poczynaj帷 od naszej ojczyzny? Na naszych oczach nast瘼owa造 przemiany system闚 politycznych, spo貫cznych i gospodarczych, dzi瘯i kt鏎ym poszczeg鏊ne osoby i narody na nowo ujrza造 blask swojej godno軼i. Prawda i sprawiedliwo嗆 odzyskuj swoj warto嗆, staj帷 si pal帷ym wyzwaniem dla wszystkich, kt鏎zy doceniaj dar swej wolno軼i. Za to dzi瘯ujemy Bogu, patrz帷 z nadziej w przysz這嗆.

Nade wszystko jednak oddajemy Mu chwa喚, za wszystko, co to dwudziestolecie wnios這 w 篡cie Ko軼io豉. Jednoczymy si zatem w dzi瘯czynieniu z Ko軼io豉mi tradycji zachodniej i wschodniej po鈔鏚 lud闚 nam bliskich, kt鏎e wysz造 z katakumb i otwarcie pe軟i sw misj.

Ich 篡wotno嗆 jest wspania造m 鈍iadectwem mocy Chrystusowej 豉ski, kt鏎a uzdalnia s豉bych ludzi do heroizmu posuni皻ego nierzadko a do m璚ze雟twa. Czy nie jest to owoc dzia豉nia Bo瞠go Ducha? Czy nie dzi瘯i temu tchnieniu Ducha w najnowszej historii mamy dzi niepowtarzaln sposobno嗆 do鈍iadczania powszechno軼i Ko軼io豉 i naszej odpowiedzialno軼i za 鈍iadectwo o Chrystusie i za g這szenie Jego Ewangelii «a po kra鎍e ziemi» (Dz 1, 8)?

W 鈍ietle Ducha 安i皻ego Ko軼i馧 w Polsce odczytuje na nowo znaki czasu i podejmuje swoje zadania, wolny od zewn皻rznych ogranicze i nacisk闚, jakich doznawa jeszcze nie tak dawno. Jak nie dzi瘯owa dzi Bogu za to, 瞠 w duchu wzajemnego szacunku i mi這軼i Ko軼i馧 mo瞠 prowadzi tw鏎czy dialog ze 鈍iatem kultury i nauki! Jak nie dzi瘯owa za to, 瞠 ludzie wierz帷y bez przeszk鏚 mog przyst瘼owa do sakrament闚 i s逝cha s這wa Bo瞠go, aby potem otwarcie dawa 鈍iadectwo swej [wiary]! Jak nie oddawa chwa造 Bogu za t mnogo嗆 鈍i徠y wybudowanych ostatnio w naszym Kraju! Jak nie dzi瘯owa za to, 瞠 dzieci i m這dzie mog ze spokojem poznawa Chrystusa w szkole, w kt鏎ej obecno嗆 kap豉na, siostry zakonnej czy katechety [lub katechetki] jest postrzegana jako cenna pomoc w pracy nad wychowywaniem m這dego pokolenia! Jak nie chwali Boga, kt鏎y swoim Duchem o篡wia wsp鏊noty, stowarzyszenia i ruchy ko軼ielne, i sprawia, 瞠 misja ewangelizacji jest podejmowana przez coraz szersze kr璕i ludzi 鈍ieckich!

Gdy podczas mej pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny sta貫m na tym miejscu, cisn窸a si na my郵 modlitwa Psalmisty:

«Pami皻aj o nas, Panie, gdy masz upodobanie w swym ludzie.
Przyjd nam z pomoc,
aby鄉y ujrzeli szcz窷cie Twych wybranych,
radowali si rado軼i Twojego ludu,
chlubili si razem z Twoim dziedzictwem» (106[105], 4–5).

Dzi, gdy patrzymy [o dwadzie軼ia lat] wstecz, na to ostatnie dwudziestolecie naszego wieku, przypomina si wezwanie z tego samego Psalmu:

«Chwalcie Pana, bo dobry,
bo na wieki Jego 豉skawo嗆.
Kt騜 opowie dzie豉 pot璕i Pana,
og這si wszystkie Jego pochwa造?
B這gos豉wiony Pan (…)
od wiek闚 na wieki!» (1–2.48).



2. «B這gos豉wieni mi這sierni, albowiem oni mi這sierdzia dost徙i» (Mt 5, 7). Liturgia dzisiejszej niedzieli nadaje naszemu dzi瘯czynieniu szczeg鏊ny [charakter]. Pozwala bowiem zobaczy wszystko, co dokonuje si w historii tego pokolenia, w perspektywie odwiecznego Bo瞠go mi這sierdzia, kt鏎e najpe軟iej objawi這 si w zbawczym dziele Chrystusa. «On to zosta wydany za nasze grzechy i wskrzeszony z martwych dla naszego usprawiedliwienia» (Rz 4, 25). Paschalne misterium 鄉ierci i zmartwychwstania Bo瞠go Syna nada這 ludzkiej historii nowy bieg. Je瞠li obserwujemy w niej bolesne znaki dzia豉nia z豉, to mamy pewno嗆, 瞠 ostatecznie nie mo瞠 ono zapanowa nad losami 鈍iata i cz這wieka. [Nie mo瞠 ono zwyci篹y.] Ta pewno嗆 p造nie z wiary w mi這sierdzie Ojca, kt鏎y «tak umi這wa 鈍iat, 瞠 Syna swego Jednorodzonego da, aby ka盥y, kto w niego wierzy, nie zgin掖, ale mia 篡cie wieczne» (J 3, 16). Dlatego dzi, kiedy 鈍. Pawe wskazuje na wiar Abrahama, «kt鏎y nie okaza wahania ani niedowierzania co do obietnicy Bo瞠j, ale si wzmocni w wierze» (Rz 4, 20), pozwala nam dostrzec 廝鏚這 tej si造, dzi瘯i kt鏎ej nawet najci篹sze do鈍iadczenia nie by造 w stanie oderwa nas od mi這軼i Boga.

Dzi瘯i wierze w Bo瞠 mi這sierdzie trwa豉 w nas nadzieja. Nie odnosi豉 si ona jedynie do spo貫cznego odrodzenia i przywr鏂enia godno軼i cz這wiekowi w wymiarach [doczesno軼i]. Nasza nadzieja si璕a o wiele g喚biej, kieruje si bowiem ku Bo篡m obietnicom, kt鏎e wykraczaj daleko poza doczesno嗆. Jej ostatecznym przedmiotem jest udzia w owocach zbawczego dzie豉 Chrystusa. Mo瞠 nam by poczytana za sprawiedliwo嗆, je瞠li «wierzymy w Tego, co wskrzesi z martwych Jezusa, Pana naszego» (Rz 4, 24). Tylko bowiem nadzieja p造n帷a z wiary w zmartwychwstanie mo瞠 nas pobudzi do dawania w codziennym 篡ciu godnej odpowiedzi na niezmierzon mi這嗆 Boga. Jedynie z t nadziej mo瞠my i嗆 do tych, «kt鏎zy si 幢e maj» (Mt 9, 12) i by aposto豉mi Bo瞠j, uzdrawiaj帷ej mi這軼i. Je瞠li przed dwudziestu laty m闚i貫m, 瞠 «Polska sta豉 si w naszych czasach ziemi szczeg鏊nie odpowiedzialnego 鈍iadectwa» (Homilia na Placu Zwyci瘰twa, 2. 06. 1979), to dzi trzeba doda, 瞠 musi to by 鈍iadectwo czynnego mi這sierdzia, zbudowane na wierze w zmartwychwstanie. Tylko takie 鈍iadectwo jest znakiem nadziei dla wsp馧czesnego cz這wieka, zw豉szcza dla m這dego pokolenia; a je郵i dla niekt鏎ych jest ono r闚nie «znakiem sprzeciwu», to niech ten sprzeciw nigdy nas nie odwiedzie od wierno軼i Chrystusowi ukrzy穎wanemu i zmartwychwsta貫mu.



3. „Omnipotens aeterne Deus, qui per glorificationem Sanctorum novissima dilectionis tuae nobis argumenta largiris, concede propitius, ut, ad Unigenitum tuum fideliter imitandum, et ipsorum intercessione commendemur, et incitemur exemplo” — tak modli si Ko軼i馧 wspominaj帷 w Eucharystii 鈍i皻ych i 鈍i皻e: «Wszechmog帷y, wieczny Bo瞠, Ty dajesz nam nowe dowody swojej mi這軼i, gdy pozwalasz 安i皻ym uczestniczy w Twojej chwale, spraw, aby ich modlitwa i przyk豉dy pobudza造 nas do wiernego na郵adowania Twojego Syna» (Comune sanctorum et sanctarum, Collecta). Takie te wo豉nie zanosimy dzi, gdy podziwiamy przyk豉d 鈍iadectwa, jakie daj nam wyniesieni przed chwil do chwa造 o速arzy b這gos豉wieni. 砰wa wiara, niezachwiana nadzieja i ofiarna mi這嗆 zosta造 im poczytane za sprawiedliwo嗆, bo g喚boko tkwili w paschalnym misterium Chrystusa. S逝sznie zatem prosimy, aby鄉y za ich przyk豉dem wiernie pod捫ali za Chrystusem.

B這gos豉wiona Regina Protmann, pochodz帷a z Braniewa za這篡cielka Zgromadzenia Si鏀tr 鈍. Katarzyny, odda豉 si ca造m sercem dzie逝 odnowy Ko軼io豉 na prze這mie XVI i XVII [stulecia]. Jej dzia豉lno嗆, p造n帷a z umi這wania Pana Jezusa ponad wszystko, przypad豉 na czasy po Soborze Trydenckim. Czynnie w陰czy豉 si w posoborow reform Ko軼io豉, wielkodusznie pe軟i帷 pokorne dzie這 mi這sierdzia. Za這篡豉 zgromadzenie, kt鏎e 陰czy這 kontemplacj Bo篡ch tajemnic z opiek nad chorymi w ich domach oraz z nauczaniem dzieci i m這dzie篡 瞠雟kiej. Szczeg鏊nie wiele uwagi po鈍i璚i豉 duszpasterstwu kobiet. Zapominaj帷 o sobie, b這gos豉wiona Regina dalekowzrocznym spojrzeniem obejmowa豉 potrzeby ludu i Ko軼io豉. Has貫m jej 篡cia sta造 si s這wa: «Jak B鏬 chce». 畝rliwa mi這嗆 przynagla豉 j do pe軟ienia woli Ojca Niebieskiego, na wz鏎 Syna Bo瞠go. Nie l瘯a豉 si podejmowa krzy codziennej s逝瘺y, daj帷 鈍iadectwo Chrystusowi zmartwychwsta貫mu.

Apostolstwo mi這sierdzia wype軟i這 r闚nie 篡cie b這gos豉wionego Edmunda Bojanowskiego. Ten wielkopolski ziemianin, obdarowany przez Boga licznymi talentami i szczeg鏊n g喚bi 篡cia [duchowego], mimo w徠貫go zdrowia, z wytrwa這軼i, roztropno軼i i hojno軼i serca prowadzi i inspirowa szerok dzia豉lno嗆 na rzecz ludu wiejskiego. Wiedziony pe軟ym wra磧iwo軼i rozeznaniem potrzeb, da pocz徠ek licznym dzie這m wychowawczym, charytatywnym, kulturalnym i religijnym, kt鏎e wspiera造 materialnie i moralnie rodzin wiejsk. Pozostaj帷 鈍ieckim cz這wiekiem, za這篡 dobrze w Polsce znane Zgromadzenie Si鏀tr S逝瞠bniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Pocz皻ej. We wszelkich dzia豉niach kierowa si pragnieniem, by wszyscy ludzie stali si uczestnikami odkupienia. Zapisa si w pami璚i ludzkiej jako «serdecznie dobry cz這wiek», kt鏎y z mi這軼i do Boga i do cz這wieka umia skutecznie jednoczy r騜ne 鈔odowiska wok馧 dobra. W swojej bogatej dzia豉lno軼i daleko wyprzedza to, co na temat apostolstwa 鈍ieckich powiedzia Sob鏎 Watyka雟ki II. Da wyj徠kowy przyk豉d ofiarnej i m康rej pracy dla cz這wieka, ojczyzny i Ko軼io豉. Dzie這 b這gos豉wionego Edmunda Bojanowskiego kontynuuj Siostry S逝瞠bniczki, kt鏎e z ca貫go serca pozdrawiam i dzi瘯uj im za cich i ofiarn s逝瘺 dla cz這wieka i Ko軼io豉. [Dochodzimy do naszych m璚zennik闚].

Dzi w豉郾ie 鈍i皻ujemy [to] zwyci瘰two, [鈍i皻ujemy zwyci瘰two] tych, kt鏎zy [w naszym stuleciu] oddali 篡cie dla Chrystusa, [oddali 篡cie doczesne], aaby posi捷 je na wieki w Jego chwale. Jest to zwyci瘰two szczeg鏊ne, bo dziel je duchowni i 鈍ieccy, m這dzi i starzy, ludzie r騜nego pochodzenia i stanu. Po鈔鏚 nich jest arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski, pasterz diecezji p這ckiej, zam璚zony w Dzia責owie; jest biskup W豉dys豉w Goral z Lublina torturowany ze szczeg鏊n nienawi軼i tylko dlatego, 瞠 by biskupem katolickim. S kap豉ni diecezjalni i zakonni, kt鏎zy gin瘭i, gdy nie chcieli odst徙i od swojej pos逝gi i ci, kt鏎zy umierali, pos逝guj帷 wsp馧wi篥niom chorym na tyfus; s um璚zeni za obron 砰d闚. S w gronie b這gos豉wionych bracia i siostry zakonne, kt鏎zy wytrwali w pos逝dze mi這軼i i w ofiarowaniu udr瘯 za bli幡ich. S w鈔鏚 tych b這gos豉wionych m璚zennik闚 r闚nie ludzie 鈍ieccy. Jest pi璚iu m這dych m篹czyzn ukszta速owanych w salezja雟kim oratorium; jest gorliwy dzia豉cz cz這nek Akcji Katolickiej, jest 鈍iecki katecheta zam璚zony za sw pos逝g i bohaterska kobieta, kt鏎a dobrowolnie odda豉 篡cie w zamian za sw brzemienn synow. Ci b這gos豉wieni m璚zennicy i m璚zennice wpisuj si w dzieje 鈍i皻o軼i Ludu Bo瞠go pielgrzymuj帷ego od ponad tysi帷a lat po polskiej ziemi.

Je郵i dzisiaj radujemy si z beatyfikacji stu o鄉iu m璚zennik闚 duchownych i 鈍ieckich, to przede wszystkim dlatego, 瞠 s oni 鈍iadectwem zwyci瘰twa Chrystusa — darem przywracaj帷ym nadziej.



4. „Munire digneris me, Domine Jesu Christe (…), signo sanctissimae Crucis tuae: ac concedere digneris mihi (…) ut, sicut hanc Crucem, Sanctorum tuorum reliquiis refertam, ante pectus meum teneo, sic semper mente retineam et memoriam passionis, et sanctorum victorias Martyrum” — oto modlitwa, jak odmawia biskup zak豉daj帷 krzy pektoralny: «Racz mnie umocni, Panie, znakiem Twego krzy瘸, i spraw, abym tak, jak ten krzy z relikwiami 鈍i皻ych nosz na swojej piersi, tak zawsze mia w my郵i i pami耩 m瘯i Twojej i zwyci瘰two, jakie odnie郵i Twoi m璚zennicy». Dzi czyni to wezwanie modlitw ca貫go Ko軼io豉 w Polsce, kt鏎y nios帷 od tysi帷a lat znak m瘯i Chrystusa wci捫 odradza si z posiewu krwi m璚zennik闚 i 篡je pami璚i zwyci瘰twa, jakie oni odnie郵i na tej ziemi.

Gdy bowiem dokonujemy tego uroczystego aktu, niejako od篡wa w nas wiara, 瞠 bez wzgl璠u na okoliczno軼i, we wszystkim mo瞠my odnie嗆 pe軟e zwyci瘰two dzi瘯i Temu, kt鏎y nas umi這wa (por. Rz 8, 37). B這gos豉wieni m璚zennicy wo豉j do naszych serc: Uwierzcie, 瞠 B鏬 jest mi這軼i! Uwierzcie na dobre i na z貫! Obud嬈ie w sobie nadziej! Niech ta nadzieja wyda w was owoc wierno軼i Bogu we wszelkiej pr鏏ie!

Raduj si, Polsko, z nowych b這gos豉wionych: Reginy Protmann, Edmunda Bojanowskiego i 108 M璚zennik闚. Spodoba這 si Bogu «wykaza przemo積e bogactwo Jego 豉ski na przyk豉dzie dobroci» twoich syn闚 i c鏎ek w Chrystusie Jezusie (por. Ef 2, 7). Oto «bogactwo Jego 豉ski», oto fundament naszej niewzruszonej ufno軼i w zbawcz obecno嗆 Boga na drogach cz這wieka w trzecim tysi帷leciu! Jemu niech b璠zie chwa豉 na wieki wiek闚. Amen.